• بسمه تعالي با سلام و عرض احترام همانطور كه مستحضريد در فقه انور شيعه، ديه زن و مرد يكسان است تا وقتي كه مقدار ديه به ثلث ديه كامل برسد كه در آن صورت ديه زن نصف ديه مرد خواهد شد. در چنين مواقعي آيا زن مي تواند با بخشيدن مازاد بر ثلث، به مقدار ثلث ديه را قصاص كند يا ديه دريافت دارد؟ محمد امين مصيبي دانشجوي كارشناسي ارشد حقوق كيفري و جرم شناسي ج - 26/02/1389

    پاسخ: با سلام و آرزوی توفیق؛فرض دیه نصف در جائی است که فردی زنی را کشته و اولیای دم وی و ورثه او، تقاضای قصاص نکنند و بخواهند دیه را بگیرند؛ بنابراین نصف دیه مرد را بنابر قول مشهور از قاتل و یا عاقله قاتل – اگر قتل خطائی – باشد می گیرندو در فرض مذکور اگر ورثه مقتول نخواهند دیه بگیرند بلکه تقاضای قصاص کنند، باید به مقدار نصف دیه به اولیای قاتل بپردازند و تقاضای قصاص نمایند؛ اما فرض ثلث و امثال آن جائی است که شخصی جنایتی درباره زن انجام داده که اگر زن بنای قصاص نداشته و بخواهد دیه دریافت کند، به مقدار ثلت و یا کمتر از ثلث دیه کامل مرد خواهد بود و این در مواردی است که جنایت وارد شده، قتل نباشد و ضمناً از مواردی نباشد که دیه آن مساوی دیه کامل است که در این حالت نیز اگر بخواهد دیه دریافت کند، به مقدار نصف خواهد گرفت و نیز اگر بخواهد قصاص کند، باید به مقدار نصف دیه بپردازد و سپس تفاضای قصاص کند. در هر صورت در هر مواردی که قتل و یا جراحت عمدی واقع شده، زن و مرد فرقی با یکدیگر ندارند و هم می توانند تقاضای دیه نموده و هم می توانند از قصاص صرف نظر کرده و دیه دریافت کنند. در موارد قتل و جراحت عمدی که دیه مساوی با دیه کامل مرد دارد، اگر زن و یا ورثه او بخواهند قصاص کنند، باید مقدار نصف آن را پرداخته و سپس تقاضای قصاص کنند و اما در مواردی اگر بخواهند قصاص نکنند و دیه بگیرند، به مقدار ثلث و یا کمتر خواهد بود که در این صورت زن می تواند از تقاضای قصاص منصرف شده و مقدار دیه معین شده را دریافت کند و یا تقاضای قصاص کند. اینکه در سئوال طرح فرموده اید که زن می تواندمقدار مازاد ثلث را ببخشد و به مقدار ثلث قصاص عمل کند، چنین فرضی واقعیت ندارد چراکه هرجا دیه از مقدار ثلث گذشته، به نصف تبدیل شده است و بر طبق فرض سئوال، باید یکی از این دو راه را برگزیند و یا از قصاص صرف نظر کرده و دیه را بگیرد و یا اینکه تقاضای قصاص کند.

    همه سئوالات بحث دیه و ارث