ادامه احکام کلی روزه
مسئلۀ 1707:کسی که در ماه رمضان بالغ شود چهار حالت دارد:
1- اگر قبل از اذان صبح بالغ شود باید روزة آن روز را بگیرد.
2- اگر قبل از اذان ظهر بالغ شود و کاری که روزه را باطل میکند انجام نداده باشد، بنا بر احتیاط واجب باید روزۀ آن روز را بگیرد، مخصوصاً اگر از اذان صبح نیت روزه ولو مستحبی کرده باشد، ولی اگر از اذان صبح نیت روزه نکرده، اقوی آنست روزۀ آن روز واجب نیست، ولی بهتر است اگر کاری که روزه را باطل میکند انجام نداده باشد، روزۀ آن روز را بگیرد.
3-اگر بعدازظهر بالغ شود و قصد روزۀ آن روز را داشته باشد و کاری هم که روزه را باطل میکند انجام نداده باشد، میتواند روزۀ آن روز را بگیرد، ولی واجب نیست.
4- اگر بعدازظهر بالغ شود و قصد روزۀ آن روز را نداشته باشد، چه کاری که روزه را باطل میکند انجام داده و چه نداده باشد، روزۀ آن روز بر او واجب نیست و اگر روزه هم بگیرد صحیح نیست.
مسئلۀ 1708:همان طورکه در باب نماز گذشت، روزه و دیگر عبادات بچّه نابالغ که قدرت تشخیص خوب و بد را دارد صحیح است.
مسئلۀ 1709:اگر کافر پیش از ظهر مسلمان شود و کاری هم که روزه را باطل میکند انجام نداده باشد، بنا بر احتیاط آن روز را روزه بگیرد، همچنین اگر دیوانهای عاقل گردد، یا بیهوشی به هوش آید و کاری که روزه را باطل میکند انجام نداده باشد، بنا بر احتیاط واجب روزۀ آن روز را بگیرد.
مسئلۀ 1710:کسی که روزۀ قضای رمضان دارد نمیتواند روزۀ مستحبّی بگیرد، همچنین است اگر روزۀ واجب دیگری داشته باشد و چنانچه فراموش کند و روزۀ مستحبّی بگیرد، در صورتی که قبل از ظهر یادش بیاید، روزۀ مستحبی او به هم میخورد و میتواند نیت خود را به واجب برگرداند و اگر بعدازظهر متوجّه شود روزۀ او باطل است بلکه اگر بعد از غروب هم یادش بیاید صحّت روزۀ او خالی از اشکال نیست.
مسئلۀ 1711:کسی که برای بجای آوردن روزۀ میتی اجیر شده است، در صورتی که روزۀ مستحبی بگیرد و مانع گرفتن روزۀ استیجاری نگردد اشکال ندارد، هر چند بهتر است آنرا ترک کند.
مسئلۀ 1712:کسی که روزۀ قضا دارد، در صورتی که وقت آن وسعت داشته باشد میتواند روزۀ استیجاری بگیرد.
مسئلۀ 1713:کسی که غیر از روزۀ رمضان، روزۀ واجب معین دیگری دارد، مثلاً نذر کرده که در روز معینی روزه بگیرد، اگر عمداً و یا اختیاراً تا نماز صبح نیت نکند، روزهاش باطل است و اگر نداند روزۀ آن روز بر او واجب است یا میدانسته، ولی فراموش کرده باشد، در صورتی که قبل از ظهر یادش بیاید و کاری که روزه را باطل میکند نکرده باشد، باید فوراً نیت کند و روزهاش صحیح است و اگر غیر از این کند روزهاش باطل است.
مسئلۀ 1714:اگر مریض در ماه رمضان در میانة روز بهبود یابد اظهر آنست که چه قبل از ظهر خوب شود و چه بعدازظهر، روزۀ آن روز بر او واجب نیست و قضای آنرا باید بگیرد، اگرچه بهتر است در صورتی که پیش از ظهر خوب شود و کاری که روزه را باطل میکند انجام نداده باشد نیت روزه کند و آن روز را روزه بگیرد و قضای آنرا نیز بجای آورد.
مسئلۀ 1715:روزی را که انسان شک دارد آخر شعبان است یا اول رمضان واجب نیست روزه بگیرد و اگر بخواهد روزه بگیرد نمیتواند نیت روزۀ رمضان کند بلکه باید نیت روزۀ قضا یا مستحبی کند و اگر به قصد غیر رمضان روزه بگیرد و بعد معلوم شود آن روز جزء ماه رمضان بوده، روزهای که گرفته برای رمضان حساب میشود.
مسئلۀ 1716:اگر روزی را که شک دارد آخر شعبان است یا اول رمضان به نیت روزۀ قضا یا روزۀ مستحبّی و مانند آن روزه بگیرد و در بین روز بفهمد که ماه رمضان است، باید نیت روزۀ رمضان کند.
مسئلۀ 1717:اگر در روزۀ واجب معینی مانند روزۀ رمضان از نیت روزه گرفتن برگردد یا مردّد شود، روزهاش باطل میشود، حتی اگر قصد کند یکی از کارهایی که روزه را باطل میکند انجام دهد، هر چند انجام ندهد اظهر آنست که روزهاش باطل است؛ در هر دو صورت باید از چیزهایی که روزه را باطل میکند اجتناب کند و قضای آنرا نیز بگیرد.
مسئلۀ 1718:در روزۀ واجبی که وقت آن معین نیست، مانند روزۀ قضا یا کفّاره، اگر قصد کند کاری که روزه را باطل میکند انجام دهد یا مردّد شود، چنانچه انجام ندهد و تا قبل از ظهر دوباره نیت روزه کند روزهاش صحیح است و در روزۀ مستحب اگر قبل از غروب هم نیت کند صحیح است.
مسئلۀ 1719:در روزۀ واجبی که وقت آن معین نیست و وسعت دارد، روزهدار میتواند قبل از اذان ظهر روزۀ خود را باطل کند، ولی اگر بعد از اذان ظهر بخواهد باطل کند جایز نیست و چنانچه روزۀ او مستحبّی باشد هر وقت بخواهد میتواند آنرا باطل کند.
