ادامه مسائل مربوط به مبطلات روزه
5- دروغ بستن عمدی به خدا یا پیامبر(ص) و یا امامان معصوم(ع)
مسئلۀ 1744:اگر روزه دار عمداً با گفتن، نوشتن یا اشاره و مانند آن به خدا یا پیامبر(ص) یا امامان معصوم(ع) نسبت دروغ بدهد، گرچه بلافاصله بگوید دروغ گفتم یا توبه کند، روزۀ او باطل میشود و بنا بر احتیاط این حکم در مورد حضرت زهرا(س) و سایر پیامبران و جانشینان آنان نیز جریان دارد.
مسئلۀ 1745:اگر روزه دار خبری را که نمیداند راست است یا دروغ نقل کند، بنا بر احتیاط باید از قول کسی که آن خبر را گفته یا از کتابی که آن خبر در آن بوده نقل کند یا بهطور اجمال بگوید خبری به این مضمون وارد شده است و نباید بهطور جدّی از قول خدا یا پیامبر(ص) یا امامان معصوم(ع) خبر دهد.
مسئلۀ 1746:اگر روزه دار با اعتقاد به اینکه خبری صحیح است، از قول خدا یا پیامبر(ص) یا امامان(ع) خبری را نقل کند و بعد معلوم شود دروغ بوده، روزه اش باطل نمیشود.
مسئلۀ 1747:نسبت دروغ عمداً به خدا و رسول خدا(ص) و دیگر امامان معصوم(ع) روزه را باطل میکند، چه خودش آن دروغ را بسازد یا دیگری آنرا پرداخته باشد، ولی اگر آن دروغ را که دیگری ساخته از او نقل کند، روزهاش باطل نمیشود.
مسئلۀ 1748:اگر از روزه داری سؤال شود که آیا خداوند متعال یا رسولش(ص) یا یکی از امامان معصوم(ع) چنین مطلبی را فرمودهاند و او عمداً خلاف واقع را بیان کند روزهاش باطل میشود.
مسئلۀ 1749:اگر در شب دروغی را نسبت دهد و روز بعد که روزه است بگوید: حرفی که شب قبل گفتم درست بود یا حرف راستی را در شب نسبت دهد و در روز بگوید که شب گذشته دروغ گفتم، روزۀ او باطل است.
مسئلۀ 1750:نسبت دروغ به خدا و پیامبر(ص) و امامان(ع) به صورت شوخی، هر چند بیادبی است اما روزه را باطل نمیکند.
6-رساندن غبار غلیظ به حلق
مسئلۀ 1751:رساندن غبار غلیظ به حلق عمداً، بنا بر احتیاط واجب روزه را باطل میکند، چه غبار چیزی باشد که خوردن آن حلال است مثل آرد یا چیزی باشد که خوردن آن حرام است مثل خاک، ولی رسیدن غبار رقیق که عرفاً جزء هوا محسوب میشود به روزه ضرر نمیرساند.
مسئلۀ 1752:اگر به سبب باد یا جارو کردن، غبار غلیظی پیدا شود و انسان با اینکه متوجّه است مواظبت نکند و آن به حلق برسد، بنا بر احتیاط واجب روزهاش باطل میشود.
مسئلۀ 1753:ظاهر آنست که بخار و غبار غلیظ خصوصیت ندارد، بنابراین احتیاط واجب آنست که روزهدار بخار غلیظ و دود سیگار و دیگر دخانیات را هم به حلق نرساند.
مسئلۀ 1754:اگر روزه دار مواظبت نکند و غبار یا بخار و یا دود و مانند اینها داخل حلق شود، چنانچه اطمینان یا گمان داشته باشد که به حلق نمیرسد روزهاش صحیح است.
مسئلۀ 1755:اشخاصی که به سبب بیماری تنگی نفس به دستور پزشک از وسیلهای استفاده میکنند که به وسیلۀ آن از راه دهان یا بینی استنشاق میکنند و قهراً به ریه آنها میرسد، چنانچه بدون آن نمیتوانند روزه بگیرند، اشکال ندارد.
مسئلۀ 1756:اگر فراموش کند که روزه است و مواظبت نکند یا بیاختیار غبار و مانند آن به حلق او برسد، روزهاش باطل نمیشود.
7-فرو بردن تمام سر در آب
مسئلۀ 1757:اگر عمداً و با اختیار، تمام سر خود را به تدریج یا یک دفعه زیر آب ببرد، گرچه بدن او از آب بیرون باشد، بنا بر احتیاط واجب باید قضای آن روزه را بگیرد، ولی اگر تمام بدن را آب بگیرد و تمام سر یا مقداری از آن بیرون باشد، روزه باطل نمیشود.
مسئلۀ 1758:اگر نیمی از سر را یک بار و نیمی را بار دیگر در آب فرو برد بهطوری که تمام سر در یک لحظه زیر آب نباشد روزهاش باطل نیست.
مسئلۀ 1759:ملاک ابطال روزه فرو بردن تمام سر در آب است، بنابراین اگر سر را زیر آب ببرد و فقط مقداری از موها بیرون بماند، بنا بر احتیاط واجب باید قضای آنرا بگیرد.
مسئلۀ 1760:اگر روزه دار شک کند که تمام سر زیر آب رفته یا نه، به شک خود اعتنا نکند و روزهاش صحیح است.
مسئلۀ 1761:احتیاط واجب آنست که در ماه رمضان انسان روزهدار از فرو بردن سر در گلاب و آبهای مضاف دیگر، اجتناب کند، ولی فرو بردن سر در چیزهای دیگری که روان است، مانند شیر و روغن مایع، اشکال ندارد.
مسئلۀ 1762:اگر شخص روزه دار با استفاده از کلاه غواصی و مانند آنکه سرش را در محفظه قرار میدهد به زیر آب فرو رود، روزهاش صحیح است.
مسئلۀ 1763:اگر شخص روزه دار بدون اختیار در آب بیفتد یا کسی او را در آب بیندازد و تمام سرش زیر آب فرو رود یا فراموش کند که روزه است و سر خود را زیر آب کند، روزهاش باطل نمیشود، ولی هر وقت یادش آمد و قدرت بیرون آمدن از آب را پیدا کرد، واجب است فوراً سرش را از زیر آب بیرون بیاورد و اگر بیرون نیاورد روزهاش باطل است، اما باید تا مغرب از همۀ چیزهایی که روزه را باطل میکند اجتناب کرده و قضای آن روز را هم بگیرد.
مسئلۀ 1764:اگر شخص روزه دار سهواً به نیت غسل سرش را زیر آب فرو ببرد و بعد از بیرون آوردن متوجّه بشود، هم روزهاش صحیح است و هم غسلی که انجام داده بیاشکال است.
مسئلۀ 1765:اگر روزه دار بداند که روزه است و عمداً به نیت غسل سر خود را زیر آب فرو ببرد دو صورت دارد:
1- چنانچه روزۀ او واجب و معین باشد، مانند روزۀ ماه رمضان، بنا بر احتیاط واجب باید روزه را قضا کند و غسل را دوباره به صورت ترتیبی انجام دهد هر چند در روزۀ واجب معین غیر رمضان، اگر در حال سکون زیر آب یا در حال خارج شدن از آن نیت غسل کند بعید نیست که غسل او صحیح باشد، ولی روزهاش باطل است.
2- چنانچه روزۀ او روزۀ مستحب یا روزۀ واجبی باشد که وقت آن وسعت دارد طوری که اتمام امساک و روزۀ واجب نباشد، غسل باطل نمیشود، ولی بنا بر احتیاط واجب روزه باطل است.
مسئلۀ 1766:روزه داری که برای نجات غریق ناگزیر از فرو بردن سر خود به زیر آب است، گرچه نجات غریق واجب باشد بنا بر احتیاط واجب روزۀ او صحیح نیست، پس اگر روزۀ او واجب معین است، تا غروب شرعی امساک کند و قضای آنرا هم بگیرد و اگر واجب غیر معین بوده و قبل از ظهر باشد لازم نیست روزۀ آن روز را تمام کند و تنها باید عوض آنرا بجای آورد و اگر روزۀ او مستحبّی باشد، لازم نیست آنرا تمام کند و قضا نیز ندارد، در تمام مواردی که واجب است برای نجات غریق و مانند آن روزهدار سرش را در آب فرو برد، اگر مخالفت کرده و ارتماس نکند، بنا بر اظهر باز هم روزهاش باطل است، چون لازمه وجوب ارتماس ممنوع و منهی بودن امساک است.
مسئلۀ 1767:ریختن آب روی سر اشکالی ندارد، ولی اگر مثل آب لولههای بزرگ یا آبشار است که به یک باره تمام سر را میپوشاند، اشکال دارد.
مسئلۀ 1768:بنا بر احتیاط واجب غسل ارتماسی اگر عمداً باشد روزه را باطل میکند چه روزهدار مبطل بودن آنرا بداند یا نداند.
