پوشش بدن در نماز

 

 

مسئلۀ 895: از جمله واجبات در نماز برای مرد و زن پوشانیدن بدن است؛ منتهی پوشش در حال نماز برای مرد و زن یکسان نیست و با هم فرق دارد. در صورتی‌که نمازگزار مرد باشد واجب است عورتین خود را بپوشاند و بهتر است از ناف تا زانو باشد چه او را ببینند یا نبینند و اگر زن باشد واجب است تمام بدن خود را بپوشاند، ولی‏پوشاندن صورت به اندازه‏ای که در وضو شسته می‏شود و دستها تا مچ و پاها هم تا مچ لازم نیست، امّا برای اینکه مطمئن شود مقدار واجب را پوشانیده است، باید مقداری از اطراف صورت و مقداری هم پایین‏تر از مچ دست و پاها را بپوشاند.

مسئلۀ 896: موقعی که انسان قضای سجده یا تشهّد فراموش شده را بجا می‏آورد و نیز بنا به احتیاط واجب در موقع سجدۀ سهو هم باید خود را همانند وقتی که نماز می‏خواند بپوشاند.

مسئلۀ 897: اگر انسان با علم و عمداً در حال نماز خود را نپوشاند، نمازش باطل است و همچنین اگر ندانستن مسئله به سبب کوتاهی و تقصیر باشد بنا بر احتیاط نمازش را دوباره بخواند.

مسئلۀ 898: اگر نمازگزار در بین نماز بفهمد جایی از بدن را که باید بپوشاند، نپوشانیده، واجب است که فوراً آن‎را بپوشاند و نماز را تمام کند، مگر آنکه پوشاندن آن زیاد طول بکشد که در این صورت احتیاط آنست که نماز را با همان وضع تمام و بعداً اعاده کند، ولی چنانچه بعد از نماز بفهمد جایی پیدا بوده، نمازش صحیح است.

مسئلۀ 899: اگر نمازگزار لباسش به گونه‌ایست که در حال قیام و ایستادن او را می‏پوشاند، ولی ممکن است در حال رکوع یا سجود نپوشاند، اگر موقع پیدا شدن عورتین به وسیله‏ای بتواند خود را بپوشاند، نمازش صحیح است و بهتر است که با آن لباس نماز نخواند.

مسئلۀ 900: انسان می‏تواند در نماز با هر چیزی خود را بپوشاند حتّی با علف یا برگ درختان، گرچه بهتر است موقعی با علف و برگ درخت خود را بپوشاند که چیز دیگری مانند پارچه و غیر اینها نداشته باشد.

مسئلۀ 901: اگر انسان غیر از گِل، ساتر دیگری برای پوشاندن عورتین خود نداشته باشد و بخواهد نماز بخواند، اگر گِل رقیق و نازک باشد به گونه‏ای که عرفاً آن‎را ساتر ندانند، اظهر این است که نماز را عریان و برهنه بخواند و اگر گِل کلفت و ضخیم باشد و عرف آن‎را ساتر به حساب آورد، در حال اضطرار می‏تواند با آن نماز بخواند.

مسئلۀ 902: اگر نمازگزار چیزی که بتواند با آن خود را بپوشاند نداشته باشد، ولی احتمال می‏دهد اگر نماز را به تأخیر بیندازد چیزی پیدا می‏کند، بنا بر احتیاط واجب باید نماز را به تأخیراندازد و در این صورت اگر تا آخر وقت چیزی پیدا نکرد، باید طبق وظیفۀ خود عمل کند.

مسئلۀ 903: کسی‌که می‏خواهد نماز بخواند و برای پوشاندن خود حتی برگ درخت و علف و گِل ضخیم هم ندارد و احتمال هم نمی‏دهد تا آخر وقت بتواند چیزی پیدا کند، در صورتی‌که نامحرم او را ببیند واجب است نشسته نماز بخواند و عورت خود را با رانهایش بپوشاند و اگر اطمینان دارد که کسی او را نمی‏بیند باید ایستاده نماز بخواند و جلوی خود را با دست بپوشاند و در هر صورت برای رکوع و سجود اشاره کند و برای سجده سرش را مقداری بیشتر پایین بیاورد.

 

شرایط لباس نمازگزار و احکام آن

مسئلۀ 904: لباس نمازگزار دارای شش شرط است:

شرط اول:

لباس نمازگزار باید پاک باشد؛ بنابراین اگر کسی عمداً با بدن یا لباس نجس نماز بخواند، نمازش باطل است.

مسئلۀ 905: کسی‌که نمی‏دانسته با بدن و لباس نجس نماز باطل است و با آن حال نماز خوانده است، نمازش باطل است چه در یاد گرفتن مسئله کوتاهی کرده باشد و چه نکرده باشد.

مسئلۀ 906: اگر به سبب جهل به مسئله‌، نجس بودن چیزی را نمی‏دانسته، مثلاً نمی‏دانسته عرق کافر نجس است و با آن نماز بخواند، در صورتی‌که مقصّر باشد نمازش باطل است و اگر در دانستن قاصر بوده، گرچه مرتکب گناه نشده است، ولی احتیاطاً باید نمازش را اعاده کند.

مسئلۀ 907: اگر نمازگزار نداند که بدن و لباسش نجس است و با این حال نماز بخواند و بعد از نماز بفهمد که بدن یا لباسش نجس بوده است، نمازش صحیح است، ولی بهتر است در وسعت وقت نمازش را دوباره بخواند.

مسئلۀ 908: اگر کسی‌که نجس بودن بدن یا لباس از یادش برود و با این فراموشی مشغول نماز شود، چه در بین نماز یادش بیاید و چه بعد از نماز، اگر وقت اجازه بدهد نمازش را اعاده کند و اگر در خارج وقت باشد، باید نمازش را قضا کند.

مسئلۀ 909: اگر کسی در بین نماز متوجه شود که بدن یا لباس او نجس است و بعد از درک این مطلب چیزی نخوانده باشد یا بفهمد بدن یا لباس او نجس است و شک کند که همان وقت نجس شده یا قبلاً نجس بوده است، دوحالت پیش می‏آید:

1- وقت نماز وسعت دارد و این فرض نیز دو صورت دارد:

الف- چنانچه طوری باشد که اگر بدن یا لباس را آب بکشد یا لباس را عوض کند یا بیرون آورد صورت نماز به هم می‏خورد و یا اگر لباس را بیرون آورد، برهنه می‏ماند باید نماز را رها کند و با بدن و لباس پاک نماز بخواند.

ب- اگر به گونه‏ای باشد که صورت نماز به هم نمی‏خورد باید بدن یا لباس را تطهیر یا عوض کند و نماز را به اتمام برساند و نمازش صحیح است.

2- وقت نماز تنگ باشد، اینجا نیز دو حالت پیش می‏آید:

الف- چنانچه آب کشیدن بدن یا لباس و عوض کردن لباس صورت نماز را به هم می‏زند باید با همان حال نماز را بخواند و نماز او صحیح است.

ب- چنانچه به گونه‏ای باشد که صورت نماز به هم نمی‏خورد باید بدن یا لباس را آب بکشد یا عوض کند و نماز را هم تمام کند.

مسئلۀ 910: کسی‌که در پاک بودن بدن یا لباس خود شک دارد و قبلاً نیز یقین به نجاست آن نداشته است و پس از بررسی و تفحّص نیز اثری از نجاست پیدا نکند و با این حال نمازش را بخواند و پس از نماز متوجّه شود که بدن یا لباس او نجس بوده، نمازش صحیح است و اگر بدون بررسی نمازش را بخواند، احتیاطاً آن‎را قضا کند.

مسئلۀ 911: اگر خونی در بدن یا لباس خود ببیند و یقین کند که از خونهای نجس نیست مثلاً خون پشه است، چنانچه بعد از نماز بفهمد از خونهایی بوده که نمی‏شود با آن نماز خواند، بنا بر احتیاط نماز را دوباره بخواند و اگر وقت گذشته قضا کند.

مسئلۀ 912: اگر کسی لباسش را آب بکشد و یقین پیدا کند که پاک شده است و با آن نماز بخواند و بعد از نماز بفهمد پاک نشده است، نمازش صحیح است.

مسئلۀ 913: اگر خونی در بدن یا لباس خود ببیند و یقین کند از خونهای نجسی است که نماز خواندن با آنها صحیح است مثلاً یقین داشته باشد که خون دمل و زخم است، در صورتی‌که بعد از نماز بفهمد خونی بوده که نماز با آن باطل است، نمازش صحیح است و بنا بر احتیاط مستحب در وقت اعاده و در خارج وقت قضا کند.

مسئلۀ 914: اگر خونی در بدن یا لباسش ببیند و یقین کند که از خونهای نجس نیست، مثلاً خون پشه است، در صورتی‌که بعد از نماز علم پیدا کند از خونهایی بوده که نماز خواندن با آن صحیح نیست، نمازش صحیح است، گرچه احتیاط مستحب آنست که در وقت اعاده و در خارج وقت قضا کند.

مسئلۀ 915: اگر نمازگزار نجس بودن چیزی را فراموش کند و بدن یا لباسش با رطوبت به آن برسد و در همان حال فراموشی نماز بخواند و بعد یادش بیاید، نمازش صحیح است، ولی اگر بدنش با رطوبت به چیزی که نجس بودن آن‎را فراموش کرده برسد و بدون اینکه خود را آب بکشد، غسل کند و نماز بخواند، هم غسل و هم نمازش باطل است و اگر جایی از اعضای وضو با رطوبت به چیزی که نجس بودن آن‎را فراموش کرده برسد و قبل از آن که آنجا را آب بکشد، وضو بگیرد و نماز بخواند، وضو و نمازش باطل است، مگر آنکه طوری باشد که با غسل یا وضو بدن نیز پاک شود مثلاً آن جای نجس را زیر آب جاری یا کر قرار دهد که در این صورت بدن پاک می‏شود و درنتیجه از این جهت غسل و وضو و نماز نیز صحیح خواهد بود.

مسئلۀ 916: کسی‌که یک لباس بیشتر ندارد، اگر بدن و آن لباس با هم نجس شوند و به اندازۀ آب کشیدن فقط یکی از آنها آب داشته باشد، چنانچه به سبب سرما یا مانند آن نتواند لباس را بیرون آورد و نجاست هر دو یکی باشد یا نجاست بدن شدیدتر باشد، باید بدنش را آب بکشد و در لباس نجس نماز بخواند و چنانچه نجاست لباس شدیدتر از بدن باشد، مثلاً نجاست لباس با بول، ولی نجاست بدن با چیزهای دیگر باشد ظاهر آنست که در این صورت مکلّف میان شستن بدن یا لباس مخیر است و اگر می‏تواند لباسش را بیرون آورد بنا بر احتیاط بدن را آب بکشد، در این صورت اگر وقت نماز وسعت دارد احتیاطاً دو نماز بخواند، یکی در لباس نجس و یکی بدون لباس و اگر وقت تنگ است با همان لباس نجس نماز بخواند.

مسئلۀ 917: کسی‌که غیر از لباس نجس لباس دیگری ندارد یا اینکه وقت نماز تنگ است و نمی‏تواند لباس پاک پیدا کند یا وقت وسعت دارد، ولی احتمال نمی‏دهد بتواند لباس پاک پیدا کند، در این صورت اگر می‏تواند لباس را به اندازة مدّت نماز بیرون آورد و عریان بماند، واجب است به دستوری که برای برهنگان داده شده عمل کند و اگر به علّت سرما و مانند آن نتواند لباس را بیرون آورد باید با همان لباس نجس نمازش را بخواند و صحیح است.

مسئلۀ 918: کسی‌که دو لباس دارد و می‏داند یکی از آنها نجس است و نتواند آن دو را آب بکشد و نداند لباس نجس کدام یک از این دو است، در این صورت اگر وقت وسعت دارد واجب است نماز را با هر دو لباس بخواند و اگر وقت تنگ است با هر کدام که نماز بخواند اشکال ندارد، ولی احتیاط این است که بعد از وقت با لباس دیگر قضا کند.

 

شرط دوم:

لباس نمازگزار باید مباح باشد. پس کسی‌که می‏داند پوشیدن لباس غصبی حرام است، اگر با علم و عمداً با لباس غصبی یا لباسی که نخ یا دکمه یا هر چیز دیگر غصبی در آن به کار رفته است نماز بخواند، واجب است احتیاطاً نماز را با لباس غیر غصبی دوباره بخواند و ظاهر این است که جاهل مقصّر در حکم عالم و عامد است.

مسئلۀ 919: کسی‌که می‏داند پوشیدن لباس غصبی حرام است، ولی نمی‏داند که نماز را باطل می‏کند، اگر عمداً با لباس غصبی نماز بخواند بنا بر احتیاط واجب نماز را با لباس غیر غصبی اعاده کند.

مسئلۀ 920: کسی‌که نمی‏داند یا فراموش کند که لباسش غصبی است و با آن نماز بخواند، در صورتی‌که خود او غصب نکرده، نمازش صحیح است و اگر خودش غصب کرده احتیاطاً نمازش را اعاده کند.

مسئلۀ 921: اگر نداند یا فراموش کند که لباس او غصبی است و در بین نماز متوجه شود، در صورتی‌که عورتش با چیز دیگری که مباح باشد پوشیده است و می‏تواند فوراً و بدون از دست رفتن و برهم زدن موالات نمازش لباس غصبی را بیرون آورد، واجب است آن‎را فوراً بیرون آورد و نماز را تمام کند و صحیح است و اگر عورت با چیز دیگری غیر از ساتر غصبی‏ پوشیده نیست یا اگر پوشیده باشد اما نمی‏تواند فوراً و بدون به هم خوردن موالات لباس غصبی را بیرون آورد، اگر به مقدار حتّی یک رکعت هم وقت برای نماز باقی بماند، واجب است نماز را بشکند و با لباس غیر غصبی نمازش را بخواند و اگر این مقدار هم وقت ندارد واجب است در حال نماز لباس غصبی را بیرون آورد و طبق وظیفۀ برهنگان نمازش را بخواند و تمام کند.

مسئلۀ 922: اگر کسی برای حفظ جان خود با لباس غصبی نماز بخواند یا مثلاً برای اینکه دزد لباس غصبی را نبرد با آن نماز بخواند، نمازش صحیح است.

مسئلۀ 923: اگر کسی با عین پولی که خمس یا زکاتش داده نشده است لباس بخرد یا لباس را نسیه بخرد و در موقع معامله قصدش این باشد که از همان پولی که خمس یا زکاتش داده نشده است، بپردازد و با آن لباس نماز بخواند، در حکم لباس غصبی بوده و نمازش باطل است.

مسئلۀ 924: اگر چیز غصبی مانند پول یا قلم همراه او باشد و نماز خواندن با آن تصرّف آن چیز حساب شود، بنا بر احتیاط واجب نمازش را دوباره بجا آورد.

 

شرط سوم:

لباس نمازگزار باید از اجزای مردۀ حیوانی که خون جهنده دارد- حیوانی که اگر رگ او را بِبُرند خون با جهش بیرون می‏آید-  نباشد، بلکه بنا بر احتیاط واجب از اجزای دارای روح حیوان مرده‏ای که خون جهنده ندارد، مانند ماهی و مار نیز نباشد، خواه در لباس به کار برود یا همراه او باشد.

مسئلۀ 925: چیزهایی مانند مو، پشم و کرک مردار حلال گوشت که روح ندارد چنانچه همراه نمازگزار باشد یا در لباس او به کار رفته باشد، اشکال ندارد.

مسئلۀ 926: اگر همراه نمازگزار چیزی باشد که نداند پوست حیوان است، نماز خواندن در آن اشکالی ندارد حتی اگر به عنوان لباس نیز به کار رفته باشد.

مسئلۀ 927: در صورتی‌که نمازگزار به اصل میته بودن چیزی جاهل باشد و با پوست آن بخواهد نماز بخواند، اشکال ندارد و اگر جاهل به اصل مردار بودن حیوان نباشد، ولی در میته بودن آن شک کند، در این صورت نماز خواندن با آن لباس جایز نیست و اگر بخواند باید دوباره بجا آورد، ولی اگر می‏دانسته که حتماً میته است، ولی فراموش کرده و با آن نماز خوانده است، اگر از اجزای صاحب روح حیوان دارای خون جهنده باشد در وسعت وقت باید نماز را اعاده و در خارج از وقت قضا کند و اگر نباشد نه اعاده لازم است و نه قضا.

 

 

                            صفحه بعدی                                              صفحه قبلی